Peyronie Hastalığında Şok Dalga (ESWT) Tedavisi: Kimler Faydalanır?
- Op.Dr. Niyazi Umut Özdemir
- 7 gün önce
- 6 dakikada okunur
Muayenehanemde Peyronie tanısı konulan hastalarımın bana en sık sorduğu sorulardan biri "ameliyatsız bir yöntem var mı?" oluyor. Cevabım, doğru hasta grubunda doğru zamanda uygulandığında, Peyronie ESWT yani düşük yoğunluklu şok dalga tedavisinin ciddi bir seçenek olabileceği yönünde. Ben Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir, Antalya Muratpaşa'daki UZ Clinic muayenehanesinde üroloji ve androloji alanında hizmet veriyorum. Bu yazıda Peyronie hastalığında ESWT'nin gerçekte ne yaptığını, kimlerin bu tedaviden fayda gördüğünü, kimlere uygun olmadığını ve seans sürecini hastalarımdan aldığım gerçek klinik geri bildirimlerle aktarıyorum.
Peyronie Hastalığı Nedir? Kısaca Hatırlatalım
Peyronie hastalığı, penisin tunika albuginea tabakasında oluşan fibröz plak nedeniyle ereksiyonda eğrilik, ağrı ve kısalma ile seyreden bir durumdur. Hastalığın aktif (inflamatuvar) ve stabil olmak üzere iki evresi vardır. Aktif evrede plak gelişmeye devam eder ve ağrı ön plandadır; stabil evrede ise plak yerleşmiş, eğrilik sabitlenmiş ve ağrı büyük ölçüde geçmiştir.
Tedavi seçenekleri arasında oral ilaçlar (E vitamini, kolşisin, pentoksifilin), enjeksiyonlar (kollajenaz klostridyum histolitikum, verapamil), ESWT ve cerrahi (nesbit prosedürü, greft, penil protez) yer alır. ESWT, özellikle aktif evre ile erken stabil evrenin kesiştiği dönemde ve cerrahi istemeyen ya da cerrahiye uygun olmayan hastalarda öne çıkan bir seçenektir.
Şok Dalga ESWT Nedir ve Peyronie'de Nasıl Çalışır?
ESWT (Extracorporeal Shock Wave Therapy — Vücut Dışı Şok Dalga Tedavisi), yüksek enerjili akustik dalgaların cihaz başlığı aracılığıyla dokuya iletilmesine dayanan bir tedavidir. Ürolojide böbrek taşı kırmada onlarca yıldır kullanılan bu teknolojinin düşük yoğunluklu versiyonu (Low-Intensity ESWT — LI-ESWT), son on beş yılda Peyronie hastalığı ve erektil disfonksiyon tedavisinde araştırılmaktadır.
Peyronie 'de Şok Dalga ESWT'nin önerilen etki mekanizmaları şunlardır:
Fibröz plak içindeki kalsifikasyon odaklarının mekanik olarak parçalanması
Lokal inflamasyonun yeniden düzenlenmesi ve fibroblast aktivitesinin modülasyonu
Anjiogenez (yeni damar oluşumu) uyarısı ile lokal dolaşımın iyileştirilmesi
Ağrı reseptörlerinin (nosiseptörlerin) geçici olarak baskılanması yoluyla ağrı azaltımı
Önemli bir not: ESWT, plağı tamamen ortadan kaldırmaz. Ancak plağın yumuşamasına, eğriliğin azalmasına ve ağrının geçmesine katkıda bulunabilir. Beklentiyi doğru kurmak tedavi sürecinin en kritik adımıdır.
Bilimsel Kanıt Düzeyi: Ne Kadar Güvenilir?
Peyronie hastalığında ESWT'ye ilişkin randomize kontrollü çalışmaların meta-analizleri, tedavinin özellikle ağrı azaltımında plaseboya kıyasla anlamlı üstünlük sağladığını göstermektedir. Eğrilik düzelmesi konusundaki veriler ise daha kısıtlı ve çelişkilidir.
Avrupa Üroloji Derneği (EAU) kılavuzları ESWT'yi Peyronie hastalığında ağrı gideriminde önermekte; ancak eğrilik düzeltmesi için tek başına yeterli kanıt düzeyinde görmemektedir. Bu nedenle muayenehanede hastalarıma ESWT'yi sunarken kanıt düzeyini şeffaf biçimde aktarıyorum: Ağrı için güçlü, eğrilik için orta-zayıf kanıt.
Kimler ESWT'den En Fazla Fayda Görür?
Klinik deneyimim ve mevcut literatür ışığında ESWT'den en iyi yanıtı alan hasta profili şu özellikleri taşır:
Aktif evre veya erken stabil evre (hastalık başlangıcından itibaren 12-18 ay içinde)
Ereksiyon sırasında ağrısı olan ve bu ağrının cinsel aktiviteyi kısıtladığı hastalar
30-60 derece arasında eğriliği olan ve cerrahiyi ertelemek isteyen hastalar
Küçük-orta büyüklükte, kalsifiye olmayan veya hafif kalsifiye plağı olan hastalar
Ek tedavilerle (oral pentoksifilin, kolişisin, topikal verapamil) kombinasyon yapılmasına uygun hastalar
Kimler ESWT İçin Uygun Değildir?
Her tedavide olduğu gibi ESWT'nin de kontrendikasyonları ve sınırlı etkili olduğu durumlar mevcuttur:
60 derecenin üzerinde eğriliği olan ve cinsel ilişkiyi tamamen engelleyen vakalar (cerrahi öncelikli)
İleri derecede kalsifiye, sert plaklar (ESWT penetrasyonu sınırlı kalır)
Eşlik eden ciddi erektil disfonksiyon ve penil vasküler yetmezlik (önce ED tedavisi)
Antikoagülan kullanan ya da kanama bozukluğu olan hastalar (göreli kontrendikasyon)
Penil implantı (protezi) olan hastalar
Stabil evre geç dönem (3 yılı aşmış, doku fibrozisi tamamlanmış vakalar — yanıt beklentisi düşük)
UZ Clinic'te ESWT Süreci Nasıl İşler?
Muayenehanemizdeki standart Peyronie ESWT protokolümüzü adım adım aktarayım:
1. İlk Değerlendirme Seansı
Hastanın hastalık süresi, eğrilik derecesi (goniometre veya hasta fotoğrafı ile ölçüm), plak lokalizasyonu, ağrı düzeyi (VAS skalası), erektil fonksiyon (IIEF-5 skoru) ve psikolojik etkisi değerlendirilir. Gerekli görülürse penil Doppler ultrason ile vasküler durum ve plak karakterizasyonu yapılır.
2. Tedavi Protokolü
Standart protokolümüz haftada 1 seans, toplam 6-12 seans şeklindedir. Her seans yaklaşık 20-30 dakika sürer; lokal anestezi veya topikal krem ile konforu artırıyoruz. Cihaz başlığı plak üzerine jel ile yerleştirilir ve belirlenen enerji düzeyinde (genellikle 0,09-0,25 mJ/mm²) 2000-3000 atım uygulanır.
3. Ara Değerlendirme ve Protokol Uyarlaması
6. seanstan sonra hastayı yeniden değerlendiriyorum. Ağrıda belirgin azalma varsa devam kararı netleşir. Eğrilikte değişim beklentisi için 12 hafta beklememiz gerekir. Bu süreçte oral pentoksifilin gibi tamamlayıcı tedavileri de protokole ekleyebiliyorum.
4. Sonuç Değerlendirmesi
Tedavi tamamlandıktan 3 ay sonra eğrilik ölçümü, IIEF-5 skoru ve hasta memnuniyeti değerlendirmesi yapılır. Hedeflerimize ulaşılamazsa cerrahi seçenekler hastaya kapsamlı biçimde aktarılır.
Hastalarımdan Gelen Gerçek Geri Bildirimler
Kişisel verileri koruyarak paylaşabileceğim birkaç vaka deneyimi:
Vaka 1 — 44 yaşında erkek hasta, 8 aydır süren Peyronie, dorsal plak, 35 derece eğrilik, ereksiyon ağrısı belirgin. 8 seans ESWT + oral pentoksifilin kombinasyonu sonrasında ağrı tamamen geçti, eğrilik 20 dereceye geriledi. Hasta cinsel aktivitesine sorunsuz devam ediyor.
Vaka 2 — 52 yaşında erkek hasta, 3 yıllık Peyronie öyküsü, geniş kalsifiye plak, 50 derece lateral eğrilik. 10 seans ESWT uygulandı; ağrıda orta düzeyde azalma sağlandı ancak eğrilik değişmedi. Hasta bilgilendirildi, cerrahi (Nesbit) planlandı. Bu vaka bize ESWT'nin her hastada aynı sonucu vermediğini hatırlatıyor.
Vaka 3 — 38 yaşında erkek hasta, 5 aylık erken evre Peyronie, ventral plak, 25 derece eğrilik, yoğun ereksiyon ağrısı. 6 seans ESWT sonrası ağrı büyük ölçüde geçti, eğrilik 15 dereceye düştü. Hasta 6 ay sonraki kontrolünde stabil seyretti.
ESWT Güvenli midir? Yan Etkiler Nelerdir?
Düşük yoğunluklu ESWT, doğru hasta seçimi ve uygun cihaz ile uygulandığında güvenlik profili oldukça iyidir. Gözlemlenen yan etkiler:
Seans sırasında ve sonrasında hafif-orta ağrı veya rahatsızlık hissi
Uygulama bölgesinde geçici eritem (kızarıklık) ve ödem
Nadir olarak küçük peteşi veya ekimoz (morarma)
Geçici ereksiyon değişkenlikleri (genellikle birkaç günde düzelir)
Ciddi komplikasyon bildirimlerinin son derece nadir olduğunu vurgulamak isterim. Seans sonrası hastaların büyük çoğunluğu aynı gün normal aktivitelerine dönebilmektedir.
ESWT'yi Diğer Tedavilerle Kombine Etmek
Monoterapi olarak ESWT'nin etkinliği sınırlı kalabilir; bu nedenle muayenehanede kombinasyon yaklaşımlarını tercih ediyorum:
ESWT + Oral pentoksifilin: En sık tercih ettiğim kombinasyon. Pentoksifilin antifibrotik etkisiyle ESWT'yi tamamlar.
ESWT + İntralezyonel eksozom ya da PRP enjeksiyonu: Özellikle orta büyüklükteki plaklarda kombinasyon sinerjisi sağlayabilir.
ESWT + PDE5 inhibitörleri: ED eşlik eden vakalarda düşük doz PDE5i ile kombinasyon hem erektil fonksiyonu destekler hem de doku oksijenasyonuna katkı sağlar.
ESWT + traksiyon cihazı: Tedavi aralarında plak üzerine mekanik gerilim oluşturarak rehabilitasyonu hızlandırabilir.
Sık Sorulan Sorular
ESWT kaç seans sürer?
Protokolümüzde genellikle 6-12 seans uygulanır. Seanslar haftada bir gerçekleştirilir; dolayısıyla tam tedavi süreci 6-12 hafta alır. Yanıt değerlendirmesi 6. seanstan sonra yapılır.
ESWT ağrılı mıdır?
Çoğu hasta orta düzeyde bir rahatsızlık tarif eder; şiddetli ağrı beklenmez. Topikal anestezik krem uygulamasıyla konfor artırılabilir. Hassasiyet bireyden bireye değiştiğinden, enerji düzeyini hastanın toleransına göre ayarlıyoruz.
ESWT sonrası ne zaman cinsel aktiviteye dönülebilir?
Seans sonrası 48-72 saat beklemesini öneriyorum. Bu süre zarfında lokal ödem ve hassasiyet geçer. Aktif evredeki hastalarda cinsel aktivite sırasında meydana gelen minör travmaların plak gelişimini olumsuz etkileyebileceğini de hatırlatmak gerekir.
ESWT eğriliği tamamen düzeltir mi?
Hayır, ESWT eğriliği tamamen ortadan kaldırmaz. Mevcut literatürde ortalama eğrilik azalması yaklaşık 10-20 derece olarak bildirilmektedir. Beklentiyi baştan doğru kurmak, tedavi memnuniyeti açısından kritiktir. 60 derece üzerindeki vakalarda veya cinsel ilişkiyi tamamen engelleyen eğriliklerde cerrahi birincil seçenek olarak değerlendirilmelidir.
ESWT'nin Maliyeti ve Sigorta Kapsamı
Türkiye'de Peyronie ESWT tedavisi SGK kapsamında yer almamaktadır. Özel sigorta kapsamı ise poliçeye göre değişmekte olup çoğu durumda karşılanmamaktadır. UZ Clinic'te seans ücretleri hakkında güncel bilgi almak için muayenehaneyi arayabilir veya web sitemizden iletişime geçebilirsiniz.
Sonuç: ESWT Sizin İçin Doğru Seçenek mi?
Peyronie hastalığında ESWT, özellikle aktif evrede ve erken stabil evrede ağrı giderimi için kanıtlanmış bir etkinliğe sahip, güvenlik profili iyi, invaziv olmayan bir tedavi seçeneğidir. Eğrilik üzerine etkisi hastadan hastaya önemli ölçüde değişmekte; plak büyüklüğü, kalsifikasyon derecesi ve hastalık evresi sonucu belirlemektedir.
Muayenehanede her hastama şunu söylüyorum: ESWT bir mucize değil, bir araçtır. Doğru kullanıldığında, doğru kombinasyonlarla ve gerçekçi beklentilerle yaklaşıldığında hayat kalitesini anlamlı biçimde artırabilir. Ancak her hasta için en iyi tedavi yolu kapsamlı bir değerlendirmenin ardından birlikte belirlenir.
Peyronie hastalığı ya da ESWT tedavisi hakkında daha fazla bilgi almak veya muayene randevusu oluşturmak için UZ Clinic ile iletişime geçebilirsiniz. Antalya Muratpaşa'daki muayenehanemizde sizi değerlendirmekten memnuniyet duyarım.
Kaynaklar ve İleri Okuma
1. Hatzimouratidis K, et al. EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health. European Association of Urology, 2023.
2. Sokolakis I, Hatzichristodoulou G. Clinical studies on extracorporeal shock wave therapy for Peyronie's disease: a systematic review. Int J Impot Res. 2019.
3. Chung E, et al. Penile rehabilitation and the use of shock wave therapy in Peyronie's disease. World J Urol. 2020.
4. Gül M, et al. Efficacy of low-intensity extracorporeal shock wave therapy in Peyronie's disease: a meta-analysis. Andrologia. 2021.
5. Palmieri A, et al. A First Prospective, Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Clinical Trial Evaluating Extracorporeal Shock Wave Therapy for the Treatment of Peyronie's Disease. Eur Urol. 2009.
Yorumlar